N-etyloheksedron (α-etyloaminoheksanofenon) jest syntetycznym katynonem, pochodną heksedronu, w której grupa metylowa przy atomie azotu jest zastąpiona grupą etylową.
Strukturalnie jest zbliżony do pentedronu i α-pirolidyno-heksofenonu (α-PHP), od którego różni się podstawieniem grupy pirolidynowej grupą N-etylową. Przez użytkowników jest określany najczęściej jako HEXEN oraz ethyl-Hex, NEH, Henio i Henryk. N-etyloheksedron został po raz pierwszy opisany w 1964 roku wraz z innymi pochodnymi aminoketonu w patencie firmy Boehringer Ingelheim (Patent: GB1069797, 1964).
Spis treści
Substancja ta pojawiła się w europie w październiku 2015 roku i była często wykrywana w kolejnym roku. Jej obecność w Polsce była prawdopodobnie odpowiedzią na nowelizację ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2005 nr 179 poz. 1485, z późn. zm.), która weszła w życie 1 lipca 2015 roku. Wtedy to na listach substancji kontrolowanych pojawiło się kolejnych 114 nowych substancji psychoaktywnych (NSP), a wśród nich popularne katynony – α-PVP i pentedron, a także heksedron. NPS objęte kontrolą prawną są natychmiast zastępowane przez ich nowe, niekontrolowane pochodne i zapewne dlatego na rynek trafił N-etyloheksedron, który w ostatnim czasie zdobył w Polsce dużą popularność.
N-etyloheksedron jest sprzedawany jako tzw. research chemicals w formie białego, szarego lub żółtego proszku (lepkiego pudru) lub bardzo drobnych kryształków (igiełek), jest bezwonny lub o charakterystycznym, nieprzyjemnym zapachu, bez smaku lub przeciwnie o nieprzyjemnym, chemicznym i gorzkim posmaku. Substancja ta jest najczęściej wciągana przez nos (tzw. sniff) lub wdychana (tzw. waporyzacja). Może być także przyjmowana doustnie, doodbytniczo, dożylnie, palona w formie tzw. maczanki lub e-papierosa. Innym sposobem przyjmowania jest tzw. hot rails, czyli wciąganie przez nos poprzez podgrzaną szklaną rurkę. Najsilniejsze działanie jest uzyskiwane poprzez wciąganie przez nos, wdychanie oparów skutkuje słabszymi i krótszymi efektami. Dawki progowe N-etyloheksedronu opisywane na forach internetowych przez użytkowników zawierają się w zakresach: progowe 10 – 20 mg, niskie 30 – 40 mg, typowe 50 – 60 mg, wysokie 70 – 90 mg, a bardzo wysokie są określane na poziomie 100 – 150 mg, a nawet 250 mg. Efekty psychotropowe są krótkotrwałe, co sprawia, że powtarzanie dawek co około 1 – 3 godziny jest bardzo popularne i prowadzi do przyjęcia do 350 mg w ciągu jednej sesji. Działanie N-etyloheksedronu rozpoczyna się już po 2 minutach od przyjęcia donosowego, najsilniejsze efekty obserwowane są po około 20 – 25 min, trwają do 2 – 3 godzin, a kończą się po około 4 – 8 godzinach. Po przyjęciu doustnym działanie rozpoczyna się po około 20 – 25 min, a najsilniejsze efekty są obserwowane po około 50 – 60 minutach. N-etyloheksedron bywa łączony z innymi NPS. Substancja ta działa głównie na receptory dopaminowe, a efekty, które wywołuje, bywają przez użytkowników porównywane do tych występujących po kokainie. Działanie jest najbardziej zbliżone, ale nieco słabsze niż wywoływane przez α-PVP oraz mocniejsze niż wywoływane przez pentedron, MDPHP (3,4-metylenodioksy-α-pirolidynoheksofenon), heksedron i N-etylobufedron (NEB). Poniżej przytoczone efekty są zaczerpnięte z forów internetowych i należy mieć na uwadze, że sprzedawcy i użytkownicy NPS nie zawsze mogą być pewni co do rodzaju sprzedawanych i przyjmowanych substancji. Dla przykładu – w niektórych preparatach sprzedawanych w Polsce i oznaczanych jako HEX-EN obecny był 4-fluoropentedron (4-FPD). Do efektów wywoływanych przez N-etyloheksedron, opisywanych przez użytkowników na forach internetowych, należy zaliczyć euforię, pobudzenie, empatię i poprawę samopoczucia, które są szczególnie intensywne przez pierwsze pół godziny. Występują także: wzmożona gadatliwość, towarzyskość, bezsenność, podwyższona kreatywność, podwyższone libido, zwiększona koncentracja, potok myśli, wyczulenie zmysłów i odmienna percepcja muzyki. Gałki oczne są szkliste, a źrenice mogą być delikatnie powiększone. Do negatywnych efektów należą m.in. paranoje, drżenie rąk, drgawki, bóle w klatce piersiowej, tachykardia, dysrytmia, wahania ciśnienia, podwyższone ciśnienie, spłycenie oddechu, drętwienie kończyn, problemy krążeniowe w kończynach, zwężenie światła naczyń krwionośnych (wazokonstrykcja), podwyższona temperatura, pocenie się, suchość w ustach, brak łaknienia, zaburzenia widzenia, mimowolne ruchy ust, szczękościsk i problemy z wysławianiem się. Działania te częściej występują po dużych dawkach (powyżej 150 – 200 mg). Efekty, które występują podczas tzw. „zejścia”, są określane jako nieprzyjemne i zazwyczaj obejmują silne uczucie zmęczenia, zniechęcenia, przygnębienie, stany depresyjne, lęki, drażliwość, bezsenność, urojenia, omamy słuchowe i halucynacje. Objawy te utrzymują się do około 12 godzin od przyjęcia ostatniej dawki. W celu zniesienia tych objawów użytkownicy często przyjmują pochodne benzodiazepiny, np. etizolam.
Psychiczny lub fizjologiczny potencjał uzależniający
Syntetyczne katynony, w tym HEX-EN są związkami o działaniu psychoaktywnym, stymulującym ośrodkowy układ nerwowy podobnie jak amfetamina czy MDMA. Długotrwałe stosowanie nowych środków psychostymulujących powoduje zmiany adaptacyjne w ośrodkowym układzie nerwowym, które prowadzą do pojawienia się takich zjawisk jak rozwój tolerancji i uzależnienia fizycznego wraz z objawami abstynencji. Na podstawie tego można wnioskować, że przewlekle przyjmowanie HEX-EN może być uznane za umiarkowanie uzależniające z wysokim potencjałem nadużycia oraz może wywołać uzależnienie psychiczne. Użytkownicy na temat nałogu od HEX-EN wypowiadają się, że występuje pragnienie i objawy odstawienia, jeśli nagle zaprzestanie się go stosować. Osoby zażywające muszą aplikować coraz większe dawki, aby osiągnąć te same efekty.
Warto podkreślić, że badania in vitro odnośnie syntetycznych katynonów wykazały, że łatwo przenikają przez barierę krew-mózg. Wydaje się oczywiste, podobnie jak w przypadku innych znanych katynonów, że HEX-EN wywiera stymulujący i sympatykomimetyczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy ze względu na zwiększone stężenie katecholamin w przestrzeniach synaptycznych. Według opinii Europejskiego Raportu Narkotykowego z 2017 roku, przyjmowanie katynonów drogą iniekcji przez użytkowników opioidów często wiąże się z większą częstotliwością wystąpienia zaburzeń fizycznych oraz psychicznych. Można twierdzić, że HEX-EN jako przedstawiciel katynonów wywołuje takie same istotne zaburzenia.
Ryzyko społeczne
Ryzyko społeczne związane z zażywaniem substancji HEX-EN należy ocenić jako wysokie. W ostatnich latach, syntetyczne katynony stały się szeroko rozpowszechnione i są obecnie przyczyną wielu problemów społecznych na całym świecie.
Według Europejskiego raportu narkotykowego 2017, syntetyczne katynony są drugą co do wielkości grupą nowych substancji monitorowanych przez EMCDDA. Ponadto problemowe używanie nowych substancji psychoaktywnych jest bardziej zauważalne w niektórych środowiskach i grupach społecznych w szczególnie trudnej sytuacji. Zażywanie katynonów, a tym samym HEX-EN drogą iniekcji często prowadzi do zwiększonej częstotliwości pojawienia się zaburzeń fizycznych i psychicznych.
Warto wskazać, że duża popularność, łatwy dostęp do substancji HEX-EN może stwarzać poważne zagrożenia dla zdrowia publicznego. Dodatkowo dłuższe używanie HEX-EN może prowadzić do zaburzenia rozwoju emocjonalnego i społecznego, procesu budowania relacji z innymi czy uniemożliwienia podejmowania wyzwań współczesnego świata.
Według danych Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) w roku 2017 N-etylo-heksedron zajął trzecie miejsce na liście „Top, 10” w udziałem 10,83 %, dotyczącej najczęściej występujących substancji psychoaktywnych w Polsce. Natomiast w roku 2018 HEX-EN na tej samej liście zajął drugie miejsce z udziałem 11,87 %.
Status prawny HEX-EN w Polsce
N-etyloheksedron (HEX-EN) jest wymieniony w wykazie substancji psychotropowych grupy I P stanowiącym załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 pkt. 25 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 29 lipca 2005 r. (tekst. jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 852, 1655, 1818, z 2020 r. poz. 322, 1337) N-etyloheksedron (HEX-EN) stanowi substancję psychotropową.
N-etyloheksedron (HEX-EN) został wciągnięty na listę substancji psychotropowych Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1591) w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych obowiązującym od dnia 21 sierpnia 2018 r., a więc równocześnie z dniem obowiązywania Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2018 poz. 1490)
Dane z forum internetowego hyperreal.info dotyczące siły oddziaływania N-etylo-heksedronu (HEX-EN)
Post z dnia 6 września 2015 roku, autor MopsWolnaMolekuła (pierwszy post z tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„Wśród starej grupy beta-ketonów zawsze znajdą się perełki. Jedną z takich perełek jest N-etylohexedron. Pełna nazwa chemiczna tej substancji to alfa-etyloamino-heksanofenon. Nazwy jakie można spotkać w internecie to HEX-EN i NEH. W korespondencji pomiędzy badaczami padają również takie określenia jak Henio i Hexetron.
Z pozoru nic ciekawego. Kolejny homolog katynonu. Nie ma nawet żadnego dodatkowego podstawnika w pierścieniu. Murti-Bing nie wiązał specjalnie dużych nadziei z tą substancją. Bardzo podobał mu się poprzednik NEH’a czyli Hexedron, ale do tego podchodził z dużym dystansem. Hexedron miał tą właściwość, że znieczulał nos, podobnie jak to miało miejsce w przypadku kokainy. M-B chciał sprawdzić, czy tę właściwość posiada również Hex-EN. Wciągnął 10 mg nie spodziewając się żadnych psychoaktywnych efektów. Co prawda nie czuł znieczulenia, ale również nie czuł żadnego pieczenia czy innych nieprzyjemnych skutków wciągania charakterystycznych dla większości b-k. Po kilku minutach układ nerwowy M-B zaczął wytwarzać wiele nowych myśli i Murti-Bing czuł silną potrzebę opowiedzenia o tym najbliższym osobom w otoczeniu. Rozgadał się jak po 20 – 30 mg czystej amfetaminy. Czuł, że ma do czynienia z czymś, co ma spory potencjał. Rozpoczął swoje powolne badania.
Substancja najlepiej nadaje się do wciągania do nosa. W zależności od sortu może być bezwonna i bezsmakowa, ale częściej spotyka się partie o nieprzyjemnym, chemicznym posmaku. W działaniu jest niemal identyczna z kokainą, tylko że nie znieczula lub znieczula bardzo słabo. 40 – 60 mg daje bardzo silne pobudzenie i dużą dozę euforii w wyniku wyrzucenia w synapsę gigantycznej ilości dopaminy. Większe dawki wysyłają człowieka dosłownie w kosmos. Pomimo tego, że substancja jest stymulantem, to wjazd wywołuje takie uczucie, że człowiek przez kilka minut siedzi jak wryty w kamień i nie wie co powiedzieć. Przy jednorazowym wciągnięciu efekty utrzymują się około 2 godziny. Dociąganie wywołuje dalej efekty, ale już nieco słabsze. Gdy przesadzi się z dociąganiem, może wystąpić bezsenność i bóle w klatce piersiowej. Nie obserwowano efektów ubocznych przy jednorazowych zażyciach.
W porównaniu z alfa-PVP lub MDPV nie powoduje „nieogaru”, nie występują również paranoje ani negatywne schizy. Hex-en może nie przypasować więc miłośnikom alfowego nieogaru. Murti-Bing nazwałby to uczucie czystym, dopaminowym szczęściem. Coś jak wygrana na loterii razy milion. Substancja nadaje się również do palenia, jednak efekty nie są mocniejsze niż w przypadku wciągania. Maczanka ziołowa 1:10 działa przeciętnie na osoby palące na co dzień mieszanki na bazie alf.
W chwili obecnej jest to długo oczekiwany powiew świeżości na rynku research chemicals i kolejny kroczek na drodze ku Niebieskiemu Państwu. Jedyna substancja tak bardzo zbliżona do kolumbijskiego koksu. W połączeniu z lidokainą będzie już jak prawdziwa kokaina. Przed jakimikolwiek testami pamiętajcie o ekonomii nałogu i po co to wszystko zostało skonstruowane”
Post z dnia 13 września 2015 roku, autor MopsWolnaMolekuła (1 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„O boziu co to było! 50 mg wkurwiło w kosmos mopsa, trzymało 2h. Potem wyszedł na osiedle i zaczął się terror. Ućpałem tym pól osiedla i to typów co jedli alfe, mef, kokainę i fete przez 20 lat i to taką na serio dobrą. Mówili, że nigdy nic takiego nie brali. Pierwsze 30 minut to jest takie jebnięcie dopaminy jak po kokainie. Lataliśmy od 17 do 5 rano w 10 osób kompletnie naćpani po osiedlu, powyginani. Dawki dobre na start 40/50 mg. Ale dające mega ućpanie dopaminą, że aż nie wiesz co powiedzieć włosy stają dęba to tak ze 100 mg ale mówię, osoby co amfę jedzą 20 lat mówili, że to jest najlepsze co jedli. Zwała typowa dla bk…. Jedyny minus to, że mój HEX-EN śmierdział strasznie i był lepkim pudrem co pozapychało noski. VAPO DZIAŁA leciały hot railsy. Mówię wam TO JEST COŚ A NIE MARKETING.”
Fragment postu z dnia 22 września 2015 roku, autor Cry666 (6 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„Zakres dawkowania zależny od dróg podania. -Dawki Sniff:
30 – 40 mg mała dawka
50 – 60 mg średnia dawka
70 – 80 mg dość duża dawka.
Optymalna dawka dla mnie w tym momencie po zjedzeniu 360 mg przez noc 90 – 100 mg duża dawka. Ja przyjąłem 100 mg za pierwszym razem za namówieniem znajomego i nie żałuje, ale każdy ma swój rozum i zawsze lepiej zaczynać od mniejszych dawek. Know your mind, know your body, know your substance. Gdybym wiedział, że tyle się tego nie bierze to bym wziął 50 mg na pierwszy raz. 100 mg zrobiło mnie tak mocno za pierwszym razem, że podczas sypania drugiej kreski znowu ze setki było najtrudniejszą czynność logistyczną jaką robiłem w ciągu ostatniego miesiąca. I to przy użyciu wagi, ale to dlatego, że zacząłem się cały trząść od energii która mnie rozpierała. Ogólnie musiałem potem pójść na pocztę, bo odbierałem paczkę (nie taką paczkę tylko inną). Stanie w kolejce ciągnęło się w nieskończoność, a powiedzenie jak się nazywam przyszło z trudem, a tym bardziej podpisanie się.”
Post z dnia 22 września 2015 roku, autor Popejson (7 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„…WAŻNE: (Potem rozpiszę)
Nie palcie na hex-en’ie pod żadnym pozorem papierosów (e-pet też), po 2 ściągnięciach z Winstona slima, od razu spada nagle ciśnienie, zaczynasz się mimowolnie trząść oraz serce przyśpiesza jeszcze mocniej (sam hex-en bardzo przyspiesza akcje serca). Nie odważyłem się spalić całego, dla eksperymentu spaliłem max 3/4 i byłem w takim stanie jakby to był koniec (Nie, nie żadna wkrętka psychiczna, mierzyłem parametry). Po 2 ściągnięciach kolejna próba – i na dwóch się skończyło, bo zaczęło się robić nieciekawie. Nie zalecam naprawdę, pierwszy raz widzę coś co się gryzie z papierosami, ale definitywnie zagraża to zdrowiu, a nawet życiu!”
Post z dnia 22 grudnia 2015 roku, autor zarlacbialy (68 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„No to i ja się wypowiem jak na mnie zadziałało. Sniff 80 mg… loading – nie gryzie tak kurewsko to plus. Chwilę później zaczął się rozpierdol, taki kop dopaminy ze jasny chuj. Jednak to mocna substancja, później po godzinie tyle samo i znów wjazd tylko trochę słabiej … Przerobiłem prawie 1 g i nie ma szans zasnąć. Po tym kurestwie jest to niemożliwe …
Zwała pentedronowa czyli najchujniejsza jaka istnieje jak dla mnie. Czy jest sens dorzutek? Tak, ale tylko 3, 4, bo później marnujecie sprzęt. Paranoi ani niczego nie miałem jedynie to podwyższona temp. ciała i się bałem trochę. Fajki paliłem i nie widzę żeby to jakoś miało wpływ na hexena.
Ogólnie substancja git, ale w ilościach 300 mg i koniec. Szkoda, jakby była po tym jeszcze empatia i dużo euforii to mógłby to być takie 80 % mefa v2.”
Post z dnia 22 lutego 2017 roku, autor astrixx81 (177 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„Po tyg. ciągu ze snem po 5 – 6 h w międzyczasie i po odst. mogę stwierdzić jedno: nie warto. Działanie typowo noradrenalinowe czyli rozkurwienie ciała bardziej niż umysłu, dopaminy jakoś nie odczułem, a jeżeli już to w znikomym stopniu, po tym tygodniu zarzucania 1 g dziennie 50 – do max 100 mg (mikro igiełki) rozregulowany mechanizm trawienny, ból brzucha do dziś (minął tydzień od ostatniej dawki) nieco wyłysiałem zwłaszcza w miejscu gdzie włosy łącza się z czołem, lęki paranoje omamy słuchowe (starzy w drugim pokoju gadają o mnie pół nocy, że coś biorę dlaczego nie śpię itd. choć wiem że to omamy i jestem tego świadom, paraliż kończyn szczególnie najmniejszych palców u rak, najbardziej wkurwia mnie to, że mam szczękościsk jakbym był pół godz. po kresce, a to minął tydzień, a szczękościsk nie ustępuje, niemiarowe bicie serca i niepokój z tym związany. Na pewno do Hexa więcej nie wrócę stwierdzam, że to niezłe toksyczne gówno, które potrafi narobić niezłego bałaganu w organizmie. Sorry za interpunkcje ale taką mam zjebaną przeglądarkę w fonie.”
Post z dnia 29 czerwca 2017 roku, autor Static (194 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„…ZAJEBISTA RADA!!!
Kurwa, ludzie! Ogarnijcie się!!! Hexen to jest dosyć mocny stymulant, nie można go napierdalać w końskich dawkach. Zdarzało mi się przesadzić z tym stimem, raz nawet byłem bliski śmierci – dzięki moim zajebistym znajomym, którzy dostarczyli mi benzo wszystko dobrze się skończyło. Piszę po raz setny, że bardzo dużo jest kwestią sortu!!! Czasem sort jest mało aktywny i można sniffać nawet dawki rzędu 100 mg. Czasem 20 mg wprawia w stan „za grubo”. Jest to zależne także od indywidualnych predyspozycji, tolerancji ect.
Na bank nikomu nie radziłbym tego wpierdalać o połowę więcej jak poprzednia dawka nie zadziałała. Ludzie, trochę rozwagi.”
Post z dnia 8 listopada 2017 roku, autor Cpamzapieniadzemamy (208 strona tematu HEX-EN, NEH, N-etyloheksedron):
„Żadna ilość tego gówna nie jest spoko. Po pierwszym strzale bardzo łatwo polecieć do końca wora/działania, które może i fajne, ale krótkie i na mnie już 3 kreska działała tylko w stronę pojebanych sajdów pokroju odwracania się jak pojeb na każdy szum. Najgorsze jest to, że wiesz, że to takie straszne gówno to i tak napierdalasz dalej i jak zaczynasz ogarniać to już leżysz w łóżku (myślałeś, że to pora na spanie 5 h po ostatniej dawce) z taką tachykardią, poceniem się, niesamowicie złym samopoczuciem i zapierdalającymi myślami, że bez problemu można się nabawić nerwicy lękowej od samego tego przeżycia (ja tak miałem, zbierałem się po tym jakieś 3 miechy, żeby w miarę normalnie się zachowywać wśród ludzi).
Jeżeli ktoś jest na tyle zdesperowany i ma wyjebane na zdrowie psychiczne i fizyczne to niech chociaż ma z 10 mg etizolamu, bo mniej nie pomoże przy tym pokurwionym RCeku.”
Źródła:
- A. Mikołajczyk, P. Adamowicz, B. Tokarczyk, K. Sekuła, J. Gieroń, W. Wrzesień, R. Stanaszek, Determination of N-ethylhexedrone, a new cathinone derivate, in the blood collected from drivers – Analysis of three cases, Problems of Forensic Sciences 2017, vol. 109, 53 – 56;
http://www.forensicscience.pl/component/option,com_jbook/task,view/Itemid,2/catid,103/id,800/lang,pl/ - Critical Review Report: N-ethylhexedrone, Expert Committee on Drug Dependence Forty-second Meeting, Geneva, 21- 25 October 2019, World Health Organization;
https://www.who.int/medicines/access/controlled-substances/Final_N-ethylhexedrone.pdf - N-Ethyhexedrone, dane portalu PsychonautWiki (PW);
https://psychonautwiki.org/wiki/Hexedrone - Uchwała nr 1/2017 Zespołu do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych z dnia 2 marca 2017 r.;
https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2018/06/uchwa%c5%82a-nr-1-2017.pdf - Uchwała nr 2/2018 Zespołu do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych z dnia 9 marca 2018 r.;
https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2018/06/Uchwa%c5%82a-nr-2-2018.pdf - HEX-EN; NEH; N-etylonorheksedron – wątek na forum internetowym hyperreal.info;
https://hyperreal.info/talk/hex-en-t45320-50.html - Lista „Top 10”, Substancje psychoaktywne, najczęściej identyfikowane w „nowych narkotykach”, raport Głównego Inspektora Sanitarnego, Departamentu Nadzoru nad Środkami Zastępczymi;
https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2019/01/TOP-10-2017-17-01-2019.pdf - Lista „Top 10”, Substancje psychoaktywne, najczęściej identyfikowane w „nowych narkotykach” w 2018 r., raport Głównego Inspektora Sanitarnego, Departamentu Nadzoru nad Środkami Zastępczymi;
https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2019/05/TOP-10-2018.pdf